*الهام شمسایی

سال به سال باز هم دریغ از پارسال،این جمله ای است که می توانید هر روز یا هر لحظه که می گذرد از زبان خیلی ها بشنوید. امسال، موج گرانی ها با شروع ماه مبارک رمضان همراه با نزدیک شدن به سال تحصیلی جدید برای مردم نگران کننده و در عین حال کمرشکن شده است. تورم بالای 25 درصد برروی اجناس اولیه و ضروری زندگی و نیز افزایش 10 درصدی لوازم التحریر نسبت به سال گذشته، سؤالات و نگرانی های زیادی را در ذهن مردم نسبت به وضع اقتصادی ایجاد کرده است. مردم می پرسند طرح تثبیت قیمت ها کجاست تا از گرانی سر سام آورلوازم التحریر و یا مواد اولیه زندگی در بازار جلوگیری کند؟

شاید مشکل اصلی، نبود مسؤولان در کنار مردم و عدم نظارت کامل بر روی قیمت هاست. افزایش قیمت ها همیشه برای خانواده های آسیب پذیر و سطح متوسط به پایین جامعه، مشکل ساز و غیر قابل کنترل و پیش بینی است.

ف . هاشمی، یکی از مشتریان بازار  لوازم التحریر که چهار فرزند دانش آموز دارد، می گوید: «بازار لوازم التحریر مورد نیاز دانش آموزان همه ساله در شهریور و مهر داغ می شود و چون دولت استراتژی مناسبی برای تأمین لوازم یاد شده ندارد، افراد سودجو و فرصت طلب برای ورود به بازار حداکثر استفاده را از این زمان دو ماهه به عمل می آورند، زیرا سودجوها آمده اند تا به دلخواه خودشان کنترل و هدایت بازار نوشت افزار را به دست گیرند.»

وی قیمت بالای لوازم التحریر مورد نیاز برای فرزندانش را در آغاز سال تحصیلی جدید یک مشکل بزرگ توصیف می کند و می افزاید:«امسال برای این تعداد دانش آموز باید هشتاد تا یکصد هزار تومان هزینه در نظر بگیرم در حالیکه سال گذشته لوازم التحریر مورد نیاز فرزندانم را با مبلغی کمتر از 60 هزار تومان تهیه کردم.»

خانم فاضلی همم که کارمند است، می گوید: «اگر لوازم تحصیلی توسط مسؤولان مدرسه تهیه و به دانش آموزان تحویل شود نه تنها به قیمت واقعی دارد و خواهد شد، بلکه ما نیز با حقوق کارمندی دیگر با مشکلات عدیده ی هم روبرو نخواهیم شد و در ابتدا مهرماه نیازی به اختصاص دادن حقوق یک ماه برای این لوازم نخواهد بود.»

لزوم حمایت دولت

اواخر شهریور ماه گرانی لوازم التحریر به اوج می رسد و تا مهر ماه ادامه پیدا می کند. این امر به دلیل بالا بودن تقاضا و کاهش عرضه این کالا در بازار می باشد و به نظارت مؤثر و حمایت دولت برای مقابله با گرانی نیازمنداست. درست در همین یکی، دو ماه شروع تحصیلی جدید گروهی سود جو و فرصت طلب آماده بهره برداری از این افزایش تقاضا، بازار را به سوی گرانی و اجناس بنجل هدایت می کنند. در قانون اساسی ما تأمین وسایل تحصیل به نوعی وظیفه ی دولت است، زیرا تحصیل رایگان بدون نوشت افزار امکان پذیر نیست.

یک فروشنده عمده لوازم التحریر در این باره می گوید:«دولت حمایت و کنترل بازار نوشت افزار فقط در بحث تأمین دفترهای به اصطلاح تعاونی خلاصه کرده و در زمینه ی تأمین دیگر وسایل مورد نیاز 18 میلیون دانش آموز احساس وظیفه ی چندانی ندارد.»

وی عدم نظارت بر تعرفه ها را یکی از مهمترین دلایل گرانی عنوان می کند و می گوید: «یک بسته مداد رنگی 12 تایی مارک داخلی وقتی 350 تومان تا 5 هزار تومان در نوسان است باید به عمق فاجعه پی برد.»

اما از طرف دیگر بازار لوازم التحریر فانتزی در این اوقات بسیار داغ می شود به طوریکه خانواده ها بیشتر برای خرید به تنهایی اقدام می کنند تا در این بازار رنگ برنگ، شرمنده ی فرزندان خود نباشند. پدر دانش آموزی که برای خرید به فروشگاهی زنجیره ای آمده است، می گوید:« در آمد ماهیانه ام به من اجازه نمی دهد تا مطابق خواست و سلیقه فرزندانم برایشان لوازم التحریر و پوشاک مدرسه تهیه کنم؛ برای همین نیز از دفترهای تعاونی استفاده می کنم ولی حتماً یک دفتر فانتزی برای اینکه فرزندانم را ناراحت و غمگین نکنم، خواهم خرید.» این نگرانی و دغدغه مخصوص این پدر نیست، بلکه تقریباً اکثر کسانی که فرزند دانش آموز، دانشجو و یا دانش آموز فنی حرفه ای دارند، با این مشکلات موجه اند.

300 میلیون دفترچه تعاونی برای دانش آموزان

 یک کارشناس بازرگانی در این رابطه می گوید: «همه ساله بین 200 تا 300 میلیون دفترچه تعاونی بین دانش آموزان توسط فروشگاه های زنجیره ای برای عرضه ی مستقیم توزیع می شود که یک سوم این تعداد به کمیته ی امداد برای واگذاری این نهاد به نیازمندان تحت پوشش اختصاص دارد.»

30 درصد افزایش قیمت خود سرانه

یک عمده فروش لوازم التحریر علت این گرانی ها را بر این گونه توجیه می کند :« یک از دلایل گرانی لوازم التحریر، گرانی کاغذ وارداتی است، و دیگر تورم و گران شدن مواد اولیه و خدمات بین 5 تا 10 درصدی است که برای وجود رقابت لازم است.» اما جالب اینجاست که فروش فوق العاده نیز باید بین 10 تا 15 درصد زیر قیمت باشد، اما تنها 2 تا 3 درصد روی قیمت لوازم التحریر کشیده می شود، پس چگونه ممکن است 10 تا 15 درصد زیر قیمت، لوازم التحریر به مردم داد. اینجاست که بازار با یک افزایش 30 درصدی مواجه می شود و دفترچه های موجود در بازار تا سقف 30 درصد نیز افزایش قیمت پیدا می کنند.

 مصوبه، افزایش قیمت، راهکار

سال گذشته، مصوبه ی شورای اقتصاد مبنی بر حذف یارانه ی کاغذ، بازار دفتر و کتاب را در این فصل با بحران روبرو کرد و موجب افزایش چشمگیر این اقلام، پر مصرف شده بر این اساس یارانه ی کتوب درسی و دفترچه ی مدارس از ابتدای سال 86 به صورت نقدی در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفته است تا صرف   تأمین و تدارک دفتر برای مدارس دارای دانش آموزان بی بضاعت شود. این تصمیم امسال چه تأثیری بر این گرانی ها خواهد داشت باید منتظر ماند و دید، اما آنچه مسلم است بخش زیادی از این گرانی ها در بازار لوازم التحریر و پوشاک ناشی از سیاست های غیر کارشناسی در این زمینه است که بر هرج و مرج و آشفتگی بازار ایران دامن می زند. اما جای امیدواری نیز هست زیرا سازمان نظارت و بازرسی از دهم شهریور ماه طرح ویژه ای را آغاز کرده است تا نظارت ابتدا بر اقلام پر مصرف و سپس بر اقلام و لوازم التحریر با تأکید بر بازرسی از مراکز عرضه انجام پذیرد. پس اگر با گرانی بی جا و یا عدم رعایت قیمت های مصوب در فروشگاهها در مراکز خرید مواجه شدید سازمان تعزیرات تماس بگیرید و شکایت خود را ارائه کنید. سریع رسیدگی خواهد شد انشاء الله ...